pH خاک یک مقیاس عددی بین 0 تا 14 است که میزان اسیدی یا بازی بودن خاک را نشان می‌دهد. pH برابر با 7 خنثی، کمتر از 7 اسیدی و بالاتر از 7 بازی است. این مقدار بر روی جذب عناصر غذایی مانند آهن، منیزیم، فسفر و روی تاثیر مستقیم دارد. برخی گیاهان خاک اسیدی را ترجیح می‌دهند و برخی دیگر خاک خنثی یا کمی بازی را بهتر تحمل می‌کنند. دانستن محدوده pH مناسب برای هر گیاه باعث افزایش بازدهی، بهبود کیفیت محصولات و کاهش مشکلات ناشی از کمبود عناصر مغذی می‌شود.

20 گیاه رایج در ایران و pH مناسب آن‌ها

1. گوجه‌فرنگی

گوجه‌فرنگی یکی از محبوب‌ترین سبزیجات در ایران است و در تمام فصل‌های مختلف کاشته می‌شود. این گیاه نیاز به خاک با زهکشی مناسب دارد و pH بین 6 تا 6.8 برای آن ایده‌آل است. خاک اسیدی باعث کاهش جذب کلسیم و منیزیم می‌شود و ممکن است منجر به ترک خوردن میوه شود. همچنین خاک بیش از حد بازی می‌تواند جذب آهن و روی را محدود کند و رشد گیاه را کند سازد. برای بهبود کیفیت خاک، افزودن کمپوست یا کودهای آلی توصیه می‌شود.

2. خیار

خیار یک گیاه حساس به pH خاک است و بهترین رشد را در خاک کمی اسیدی تا خنثی نشان می‌دهد (pH 5.5 تا 7). خاک با pH نامناسب می‌تواند باعث کاهش رشد ریشه و برگ‌ها شود و گیاه را مستعد بیماری‌ها کند. برای خیار بهتر است خاک را قبل از کاشت تست کرده و در صورت نیاز آهک یا گوگرد برای تنظیم pH استفاده کرد. کوددهی منظم و آبیاری مناسب نیز رشد و کیفیت میوه را بهبود می‌بخشد.

3. سیب‌زمینی

سیب‌زمینی خاک کمی اسیدی با pH بین 5.5 تا 6.5 را ترجیح می‌دهد. خاک بیش از حد بازی ممکن است باعث بروز لکه‌های قهوه‌ای روی غده‌ها شود و کیفیت محصول را کاهش دهد. همچنین، خاک اسیدی زیاد جذب فسفر را محدود می‌کند و منجر به رشد ضعیف برگ‌ها و غده‌ها می‌شود. افزودن کودهای آلی و کمپوست به خاک می‌تواند هم pH را متعادل کند و هم ساختار خاک را بهبود دهد.

خرید انواع پی اچ متر آب از فروشگاه تهران گرولایت

4. پیاز

پیاز برای رشد به خاک خنثی تا کمی اسیدی نیاز دارد، یعنی محدوده pH بین 6 تا 7. خاک اسیدی یا بیش از حد بازی باعث کاهش اندازه پیاز و کاهش کیفیت محصول می‌شود. همچنین، خاک با زهکشی ضعیف می‌تواند باعث پوسیدگی ریشه و بروز بیماری‌های قارچی شود. برای پیاز بهتر است خاک را با مواد آلی غنی کرد و pH آن را قبل از کاشت تنظیم نمود.

5. سیر

سیر به خاک خنثی تا کمی بازی (pH 6 تا 7) نیاز دارد و خاک اسیدی رشد آن را کاهش می‌دهد. خاک نامناسب می‌تواند باعث کاهش اندازه حبه‌ها و عملکرد محصول شود. افزودن کودهای آلی، کمپوست و تنظیم pH خاک به کمک آهک، می‌تواند کیفیت سیر را افزایش دهد. همچنین سیر به خاک سبک و زهکشی مناسب نیاز دارد تا از پوسیدگی ریشه جلوگیری شود.

6. توت‌فرنگی

توت‌فرنگی یک گیاه خاک‌دوست اسیدی است و بهترین رشد را در خاک با pH بین 5.5 تا 6.5 نشان می‌دهد. خاک بازی باعث کاهش کیفیت میوه و کاهش رنگ و طعم آن می‌شود. برای بهبود خاک، استفاده از کودهای آلی و خاک برگ توصیه می‌شود. همچنین زهکشی مناسب خاک باعث جلوگیری از پوسیدگی ریشه‌ها و افزایش محصول‌دهی می‌شود.

7. بلوبری

بلوبری یکی از گیاهان حساس به pH خاک است و خاک بسیار اسیدی با pH بین 4.5 تا 5.5 برای آن مناسب است. خاک خنثی یا بازی باعث کاهش رشد و میوه‌دهی می‌شود و گیاه را مستعد کمبود آهن و منیزیم می‌کند. استفاده از خاک مخصوص اسیدی و افزودن مواد آلی مانند خاک برگ و پیت ماس برای حفظ اسیدیته خاک ضروری است. آبیاری مناسب نیز در حفظ pH و سلامت گیاه نقش مهمی دارد.

قیمت و خرید انواع پی اچ متر خاک از فروشگاه تهران گرولایت

8. پرتقال

درختان مرکبات مانند پرتقال خاک کمی اسیدی تا خنثی را ترجیح می‌دهند (pH 6 تا 7). خاک اسیدی زیاد باعث کاهش جذب کلسیم و منیزیم می‌شود و کیفیت میوه را کاهش می‌دهد. خاک بیش از حد بازی نیز می‌تواند جذب آهن و روی را محدود کند و منجر به زردی برگ‌ها شود. برای بهبود رشد درختان مرکبات، افزودن کمپوست و کودهای کامل توصیه می‌شود.

9. لیمو

لیمو نیز مانند پرتقال نیاز به خاک کمی اسیدی دارد، با محدوده pH 5.5 تا 6.5. خاک نامناسب باعث کاهش گل‌دهی و ریزش میوه می‌شود. افزودن کودهای آلی و تنظیم pH خاک با مواد طبیعی مانند گوگرد می‌تواند رشد و کیفیت میوه را افزایش دهد. همچنین خاک باید دارای زهکشی مناسب باشد تا از پوسیدگی ریشه جلوگیری شود.

10. انار

انار گیاهی مقاوم است اما بهترین رشد را در خاک با pH بین 6 تا 7.5 دارد. خاک اسیدی زیاد باعث کاهش کیفیت میوه و طعم آن می‌شود. خاک بازی نیز جذب آهن و روی را محدود می‌کند. برای بهبود خاک انار، افزودن مواد آلی و کودهای کامل و همچنین کنترل pH توصیه می‌شود. این اقدامات باعث افزایش عملکرد و کیفیت محصول می‌شود.

11. زیتون

زیتون خاک خنثی تا کمی بازی (pH 6 تا 8) را ترجیح می‌دهد. خاک اسیدی می‌تواند باعث کاهش جذب عناصر غذایی و رشد ضعیف درخت شود. خاک باید سبک و زهکشی مناسب داشته باشد تا از پوسیدگی ریشه جلوگیری شود. استفاده از کودهای آلی و آهک برای تنظیم pH و بهبود ساختار خاک توصیه می‌شود. در خاک مناسب، درخت زیتون می‌تواند میوه‌های با کیفیت و عملکرد بالا تولید کند.

12. بادام

بادام خاک کمی اسیدی تا خنثی (pH 6 تا 7.5) را ترجیح می‌دهد. خاک نامناسب باعث کاهش رشد شاخه‌ها و کیفیت میوه می‌شود. برای بهبود خاک بادام، افزودن کودهای آلی و اصلاح pH با آهک یا گوگرد توصیه می‌شود. همچنین آبیاری مناسب و کنترل آفات در کنار خاک مناسب، به افزایش عملکرد کمک می‌کند.

13. گردو

گردو خاک خنثی تا کمی بازی (pH 6 تا 7.5) را ترجیح می‌دهد. خاک اسیدی باعث کاهش جذب عناصر مغذی و رشد ضعیف می‌شود. افزودن کمپوست و مواد آلی و کنترل pH خاک به کمک آهک می‌تواند رشد درخت و کیفیت گردو را بهبود دهد. همچنین خاک باید عمیق و با زهکشی مناسب باشد تا ریشه‌ها بتوانند به راحتی توسعه یابند.

قیمت و خرید آنلاین انواع سختی سنج آب از فروشگاه تهران گرولایت

14. چای

چای یک گیاه اسیدی دوست است و بهترین رشد را در خاک با pH بین 4.5 تا 5.5 دارد. خاک خنثی یا بازی باعث کاهش کیفیت برگ‌ها و محصول‌دهی می‌شود. افزودن خاک برگ و پیت ماس برای حفظ اسیدیته خاک ضروری است. همچنین زهکشی مناسب و رطوبت کافی برای رشد چای اهمیت زیادی دارد و باعث جلوگیری از بیماری‌ها می‌شود.

15. سبزیجات برگ سبز (کاهو، اسفناج)

این سبزیجات خاک خنثی تا کمی اسیدی (pH 6 تا 7) را ترجیح می‌دهند. خاک اسیدی زیاد باعث کاهش رشد برگ‌ها و کیفیت محصول می‌شود. استفاده از کودهای آلی و کمپوست برای بهبود خاک و تنظیم pH توصیه می‌شود. آبیاری منظم و نور مناسب نیز نقش مهمی در رشد سالم و شاداب برگ‌ها دارد.

16. هویج

هویج خاک سبک، نرم و با pH بین 6 تا 7 را ترجیح می‌دهد. خاک اسیدی زیاد باعث کاهش طول و کیفیت ریشه می‌شود و خاک بازی بیش از حد جذب فسفر و آهن را محدود می‌کند. افزودن کمپوست و اصلاح خاک قبل از کاشت باعث افزایش کیفیت و عملکرد محصول می‌شود. همچنین هویج نیاز به خاک عمیق برای رشد ریشه‌های بلند دارد.

17. فلفل دلمه‌ای

فلفل دلمه‌ای خاک خنثی تا کمی اسیدی (pH 6 تا 6.8) را ترجیح می‌دهد. خاک اسیدی یا بازی باعث کاهش جذب عناصر و کاهش رشد گیاه می‌شود. افزودن کودهای آلی و تنظیم pH خاک برای عملکرد بهتر توصیه می‌شود. آبیاری منظم و نور کافی نیز به تولید میوه‌های بزرگ و با کیفیت کمک می‌کند.

18. لوبیا سبز

لوبیا سبز خاک خنثی تا کمی اسیدی (pH 6 تا 7) را ترجیح می‌دهد. خاک بیش از حد اسیدی باعث کاهش رشد ریشه‌ها و گل‌دهی می‌شود. برای بهبود کیفیت خاک، افزودن کمپوست و کودهای نیتروژنی توصیه می‌شود. همچنین لوبیا به زهکشی مناسب خاک حساس است و خاک سنگین باعث پوسیدگی ریشه‌ها می‌شود.

19. نخود فرنگی

نخود فرنگی بهترین رشد را در خاک خنثی تا کمی بازی (pH 6 تا 7.5) نشان می‌دهد. خاک اسیدی زیاد باعث کاهش جذب عناصر و رشد ضعیف گیاه می‌شود. افزودن کودهای آلی و اصلاح خاک قبل از کاشت باعث افزایش عملکرد و کیفیت محصول می‌شود. همچنین نخود فرنگی نیاز به خاک با زهکشی خوب و نور کافی دارد.

20. کدو سبز

کدو سبز خاک خنثی تا کمی اسیدی (pH 6 تا 7) را ترجیح می‌دهد. خاک اسیدی باعث کاهش رشد و کیفیت میوه می‌شود. استفاده از کودهای آلی و کمپوست برای حفظ مواد مغذی و تنظیم pH توصیه می‌شود. همچنین آبیاری منظم و نور کافی باعث رشد سریع و تولید میوه‌های سالم و با کیفیت می‌شود.

خرید آنلاین شوری سنج آب و شوری سنج خاک از فروشگاه تهران گرولایت

نتیجه‌گیری

تنظیم pH خاک یکی از مهم‌ترین اقدامات برای افزایش عملکرد و کیفیت گیاهان است. هر گیاه نیاز به محدوده خاصی از pH دارد و خاک نامناسب می‌تواند باعث کاهش جذب عناصر مغذی و رشد ضعیف شود. با شناخت pH مناسب برای 20 گیاه رایج در ایران و اصلاح خاک با مواد آلی، آهک یا گوگرد، می‌توان عملکرد محصولات را بهبود داد و مشکلات ناشی از pH نامناسب را کاهش داد. این اقدام باعث تولید محصولات سالم‌تر، با کیفیت‌تر و با بازدهی بالاتر خواهد شد.

همچنین بخوانید:

آموزش کامل کالیبره کردن پی اچ متر آب

۱۰ تکنیک کشاورزی هوشمند که درآمدتان را چند برابر می‌کند