فلفل اجی چاراپیتا (  Aji charapita chile peppers) به عنوان گران قیمت ترین فلفل تند در جهان شناخته می شود ، که در بین متخصصان فلفل و سرآشپز های رستوران های مجلل بسیار پسندیده و پر طرفدار است .

قیمت برای هر یک کیلوگرم اجی چاراپیتا در حال حاضر معادل  25000 دلار می باشد و تقاضا خارجی فراوانی برای این فلفل وجود دارد . این فلفل بومی جنگل های گرم و استوایی شمال پرو می باشد که در ابتدا به عنوان ادویه سنتی این منطقه تولید و مورد استفاده قرار می گرفته است اما با افزایش تقاضا اکنون به عنوان یک کالای صادراتی مهم کشور پرو کشت می شود و با توجه به کم یاب بودن و قیمت بالایی که دارد با نام مادر تمام چیلی  (mother of all chilis ) در میان علاقه مندان کشت فلفل تند در جهان شناخته می شود. بر اساس مستندات این فلفل اجی چاراپیتا در ابتدا به صورت وحشی در جنگل های شمال پرو در سایه درختان رشد و گسترش پیدا کرده و برای اولین بار در شهر Iquitos پرو به عنوان یک محصول کشاورزی کشت شده است و امروزه با توجه به افزایش تقاضای آن در بازارهای جهانی به صورت گسترده در حیاط ها و باغ های غالب مناطق کشور پرو کشت و تولید می شود ، مهم ترین فاکتور در کشت این محصول اقلیم گرم و مرطوب ، رطوبت مورد نیاز این محصول است که تولید آن در سایر کشور ها با محدودیت مواجه کرده است.اما تا کنون در کشور هایی از جمله آمریکا جنوبی و اتریش و هلند در مقیاس اتاق های کشت و با تامین مصنوعی شرایط مورد نیاز گیاه کشت شده است.

تقاضای نمونه تازه این فلفل بسیار بالا است اما تقریبا می‌توان گفت که آن را تنها می توان در کشور پرو پیدا کرد و غالبا در سایر رستوران های پنج ستاره  دنیا به صورت خشک و پودر شده مورد استفاده قرار می گیرد و با نام های مختلف زیر شناخته می شود ؛

چیلی وحشی پرو( Wild Peruvian Chili )

تتیناس د مونک ( Tettinas de Monk)

چاراپیلا (Charapilla )

اجی چاراپا ( Aji Charapa )

 اجی چاراپیتا چیلی ) Aji Charapita chile peppers )

شکل ساختاری اجی چاراپیتا به صورت غلاف های بیضوی زرد یا نارنجی رنگ متصل به یک ساقه باریک سبز می باشد که به صورت قائم به سر شاخه های بوته متصل شده اند ،قطر غلاف ها بین ۵ تا ۸ میلی متر (یک چهارم اینج ) می باشد و به صورت توده ای مانند فلفل چیلی تپین ،(Tepin chili pepper) بر روی شاخه های گیاه قرار گرفته اند همچنین هر بوته آن قابلیت تولید حداقل  400 فلفل دارد ، بوته اجی چاراپیتا ارتفاعی بین 80 تا 100 سانتی متر و گسترش عرضی  آن تقریبا 50 سانتی متر می باشد و مناسب ترین فاصله بین دو بوته برای این گیاه بین 60 تا 90 سانتی متر می باشد .

فلفل چاراپیتا در ابتدا به شکل میوه های گرد سبز رنگ با پوست ضخیم  می باشد و زمانی که میوه ها به بلوغ می رسند و آماده مصرف و چیدن می شوند رنگ آن زرد متمایل به نارنجی و در برخی از موارد نادر به رنگ نارنجی متمایل به قرمز دیده می شود. و ساختار آن پس از آماده مصرف شدن به صورت دانه های بیضی زرد رنگ با پوست بسیار نازک و قسمت داخلی ژله ای می باشد که دانه های ریز کرم رنگ در گوشته آبدار میوه قرار گرفته اند (شبیه گوجه گیلاسی اما در مقیاس کوچک) .

اجی چاراپیتا هنگام جویده شدن زیر دندان ساختاری بسیار ترد و آبدار و سفت دارد به علاوه ی تندی بسیار زیاد ، رایحه عطری آن در هنگام جویدن مانند ترکیبی از طعم و عطر مرکبات و فلفل تند است ، که به سبب این طعم خاص و ویژگی های ساختاری بی نظیر آن به وفور مورد توجه سرآشپزان قرار گرفته است . میزان تندی این فلفل با خشک شدن و از دست دادن آب بافت گوشته به شدت افزایش پیدا می کند. تندی فلفل چاراپیتا در هنگام استفاده میوه تازه آن معادل30,000 و در هنگام استفاده از پودر خشک شده آن معادل 50,000  SHU می باشد.


* اسکویل یا SHU ؛

اسکویل(Scoville )  مقیاسی برای سنجش میزان تندی فلفل است که به‌صورت واحد تندی اسکویل (SHU) سنجش می شود و مبنای آن غلظت ترکیبات کاپسیسین موجود در فلفل است ، نام‌گذاری این مقیاس بر اساس نام ابداع کننده آن ویلبر اسکویل یک داروساز آمریکایی صورت گرفته‌است. *


برای آنکه تصوری از میزان تندی این فلفل داشته باشید ، باید بدانید که تندی فلفل های سرانو که در سس فلفل  استفاده می شوند بین 10000 تا 25000 SHUاست ، البته این بدین معنا نیست که فلفل اجی چاراپیتا تند ترین فلفل دنیاست بلکه فلفل های با سطح اسکویل بالاتر از فلفل اجی چاراپیتا به تعداد زیادی وجود دارند اما آنچه که باعث شهرت و قیمت بالا این فلفل شده ، ترکیب طعم تند و عطر و مزه مرکباتی  آن است که هنگام جویده شدن این فلفل ایجاد می شود از طرفی کمیاب بودن این فلفل نیز بدون تاثیر نبوده به طوری که به جز کشور پرو که به طور گسترده تولید کننده آن می باشد کشور های معدودی تا کنون توانسته اند با ایجاد شرایط مطلوب فلفل چاراپیتا ، آن را در اتاق های رشد و کشت و تکثیر گیاهی تولید کنند .

فلفل چاراپیتا در خاستگاه اولیه خود در کشور پرو در بازه زمانی بین اوایل تابستان تا اواسط پاییز ثمردهی می کند اما در شرایط مصنوعی اتاق کشت قابلیت ثمردهی در تمام فصول سال را دارا می باشد عمده تولید طبیعی  این فلفل در جهان در دو شهر سن مارتین و لورتو کشور پرو می باشد .

فلفل اجی چاراپیتا از نظر گیاه شناسی در دسته گیاهان گلدار و تیره بادنجانیان (Solanaceae)  و رده دولپه ای ها و راسته بادنجان سانان ، که همانند سایر گیاهان هم تیره خود به صورت بوته های درختچه ای هستند و در مناطق سرد امکان رویش طبیعی آنها وجود ندارد.

در مورد ارزش غذایی ، این فلفل دارای مقادیر فراوانی آهن ، ویتامین A، ویتامین B، ویتامین C، پتاسیم ، منیزیم و ریبوفلاوین می‌باشد به علاوه مقادیر مناسبی آنتی اکسیدان و ترکیبات کاروتنوئیدی در اجی چاراپیتا قرار دارد که میتواند باعث گرما زایی در بدن و افزایش کالری سوزی و کاهش وزن شود ، همچنین قرار گرفتن آن در سبد مواد غذایی مصرفی خام می تواند به بهبود عملکرد قلب و جریان خون کمک شایانی کند و به سبب آن باعث تسریع در التیام زخم و جراحت خواهد شد همچنین مانندتمام فلفل های تند اثر ضدالتهاب ،کاهش رفلکس معده و کمک به هضم غذا را دارد. بعلاوه این فلفل باعث جلوگیری از رشد توده های سرطانی در پروستات ، بیضه و سرطان های مرتبط با اختلال هورمونی خواهد شد.

فلفل اجی چاراپیتا در کشور پرو به عنوان یکی از اصلی ترین چاشنی های غذایی محسوب می شود و غالبا به سه شکل مورد استفاده قرار میگیرد ، در بسیاری از مواقع خرد شده تازه  آن را روی سوپ ها و اش ها و خوراک های گوشت سرو می کنند ،همچنین تکه های بسیار ریز آن را به صورت خام و تازه در تهیه سس و سالسا ها استفاده می شود. شیوه دوم مصرف آن به صورت عصاره گیری می باشد که معمولا با استفاده از یک چنگال آب و عصاره آن را خارج کرده و از  ترکیب عصاره آن  با روغن (غالبا روغن زیتون)  به عنوان ماریناد بر روی استیک و کباب  و غذا های بومی و سنتی استفاده می کنند . در پرو این روش( عصاره گیری اجی چاراپیتا ) بسیار سنتی و با قدمت می باشد و وجود کهن ترین چاشنی پرو با نام کریولا که  ترکیبی از  عصاره اجی چاراپیتا ، پیاز قرمز ، نمک و آبلیمو  می باشد گواهی برای قدمت این شیوه است و به عنوان چاشنی اصلی گوشت ماهی و مرغ و سیب زمینی و خوراک های محلی و برنج و کینوا است.

سومین شیوه استفاده از این ادویه ، پودر خشک شده آن است که کمتر در غذاهای پرو مورد استفاده قرار میگیرد اما در سایر کشور ها که دسترسی محدود به این ادویه معروف و پر طرفدار دارند ، غالبا اچی چاراپیتا به صورت خشک شده و پودر شده مورد استفاده قرار میگیرد البته امکان استفاده منجمد آن نیز وجود دارد اما جز شیوه های رایج مصرف چاراپیتا نمی باشد.

با توجه به محبوب بودن و تقاضای فراوان برای خرید این محصول ، همچنین میزان تولید پایین چاراپیتا که عمدتا توسط کشور پرو انجام می شود امروزه پرورش دهندگان زیادی با ایجاد اتاق های کشت مبتنی بر شرایط زیستی  اجی چاراپیتا ، اقدام به تولید این محصول نموده اند.

با توجه به این که این محصول بازار فروش خارجی و صادراتی مطلوبی را دارا می باشد و همچنین امکان کشت فلفل اجی چاراپیتا در اتاق های کشت بسته وجود دارد ، سرمایه گذاری برای تولید این محصول می تواند بسیار سود آورد باشد ، اگر با خواندن مطالب فوق اشتیاق پرورش اجی چاراپیتا در شما به وجود آمده در مقاله بعدی همراه ما باشید تا  از شرایط و امکانات لازم برای کشت این محصول آگاهی های لازم را به دست آورید . 

مجموعه تهران گرولایت گردآورنده این مقاله جزء اولین و بزرگترین تولیدکنندگان و اراِئه دهندگان تجهیزات کامل اتاق کشت و گلخانه است که همواره تلاش دارد به کمک متخصصین با تجربه خود، بهترین و با کیفیت ترین ابزار و وسایل کشت را با ارائه مشاوره تخصصی در اختیار شما علاقه مندان به کشاورزی و گلخانه داری قرار دهد.