روش های کشت پیاز زعفران ( کشت  پیاز زعفران در بستر هیدروپونیک ) قسمت سوم:

کشت گلخانه ای پیاز زعفران یا کشت زعفران در محیط بسته ، جدید ترین شیوه کشت گیاه زعفران می باشد که با قدمت نزدیک به دو دهه ، اولین بار در کشور چین انجام شد.
به این شیوه کشت که خود متشکل از کشت در بستر هیدروپونیک و کشت در بستر ائروپونیک می باشد ، کشت مدرن زعفران نیز گفته می شود.


کشت گلخانه ای یا کشت مدرن پیاز زعفران هزینه های بسیار کمتری را برای تولید کننده ایجاد می کند از طرفی از آنجایی که پیاز با بستر خاک در ارتباط نمی باشد ، میزان آفات و بیماری های گیاهی بخصوص کنه و قارچ در این شیوه به میزان قابل توجهی کاهش پیدا میکند و گیاه زعفران در یک بستر سالم پرورش پیدا میکند.

مزیت دیگر این شیوه کشت مصرف آب کمتر در مقایسه با شیوه کشت سنتی یا کشت در بستر خاک پیاز زعفران می باشد و برای کشورهایی که با بحران آب در بخش کشاورزی مواجه هستند بسیار کارآمد می باشد.شبیه سازی اقلیم مناسب کشت زعفران در فضای گلخانه ای از دیگر ویژگی های کشت پیاز زعفران در گلخانه می باشد و با این شیوه در اقصی نقاط جهان امکان کشت پیاز زعفران وجود دارد.


مزیت آخر کشت گلخانه ای پیاز زعفران ، که مهم ترین مزیت این شیوه کشت نیز می باشد، افزایش چشم گیری و قابل توجه بازده تولید پیازهای زعفران در مقایسه با شیوه سنتی و کشت در بستر خاک می باشد که می تواند بازدهی کشت را برای تولید کننده به میزان زیادی افزایش دهد.


در ادامه به بررسی شیوه کشت هیدروپونیک پیاز زعفران می پردازیم.

کشت هیدروپونیک پیاز زعفران :

برای کشت هیدروپونیک پیاز زعفران میتوان  از روش NFC یا نوار تغذیه هیدروپونیک استفاده کرد.
در این شیوه اجرایی هیدروپونیک هیچ تایمری برای پمپ شناور وجود ندارد و آب و مواد غذایی به صورت جریان ثابت و پیوسته به سینی هایی که پیاز ها در آن کاشته شده است ،جریان دهی می شود و پس از تغذیه ریشه های پیاز مجددا به مخزن بازگردانیده می شود.


در این شیوه اجرایی ، سینی ها با یک شیب ملایم قرار گرفته اند تا صرفا از یک مسیر برای پمپاژ آب استفاده شود.
در این شیوه کشت میتوان بیش از یک بار در سال از پیاز ها زعفران برداشت کرد و بازده تولید بسیار بالا تر از کشت سنتی خواهد بود به طوری که در صورت مساعد بودن شرایط می توان 10تا 12 کیلوگرم زعفران از هر هکتار سطح کشت شده گلخانه ای به دست آورد.


مزایت های کشت هیدروپونیک زعفران :

  • استفاده حداکثری از فضای گلخانه برای کشت پیاز زعفران
  • امکان کشت چند طبقه پیاز زعفران و عدم محدود شدگی کشت در سطح
  • تراکم بالا سطح زیر کشت بسیار بالا پیاز زعفران
  • عدم نیاز به خاک و بستر کشت جامد
  • کاهش هزینه های مربوط به آماده سازی زمین کشاورزی ، شخم زنی و...
  • کاهش هزینه های نیروی انسانی در هنگام کشت
  • کاهش چشم گیر میزان اب مصرفی
  • سم پاشی آسان و کنترل آفات
  • حفظ پیاز های زعفران از حمله حیوانات همچون کلاغ و خرگوش
  • امکان بررسی سلامت پیازهای زعفران (پیاز ها بیرون از بستر کشت قرار گرفته و امکان نظارت بر سلامت آن ها وجود دارد)
  • مدیریت نور ، رطوبت ، دما و گردش هوا
  • امکان برداشت محصول از پیاز ها بیشتر از یکبار در سال
  • افزایش میزان برداشت در مقایسه با شیوه کشت سنتی
  • کاهش بیماری های قارچی و باکتریایی به سبب عدم تماس پیاز با خاک
  • حفاظت از پیاز ها در مقابل باد و باران
  • افزایش بهره‌وری از انرژی در محیط گلخانه

پارامتر های حائز اهمیت و تاثیر گذار در کشت هیدروپونیک زعفران :

انتخاب پیاز های سالم با وزن مناسب ؛
طبق مطالعات علمی صورت گرفته در کشت هیدروپونیک پیاز زعفران ، هرچقدر که پیاز های بزرگتر و سالم تری در اختیار داشته باشیم  تعداد گل های تولید شده توسط هر پیاز، وزن تازه گل برداشت شده، وزن زعفران های خشک شده با اختلاف معنا داری بیشتر خواهد بود ، بنا براین در این شیوه کشت توصیه می شود که از پیاز هایی استفاده شود که بیش از 10 گرم وزن داشته باشند.

تراکم پیاز های زعفران کشت شده در شیوه کشت هیدروپونیک ؛

بر اساس مطالعات انجام شده توسط کشور چین بر روی اثر میزان تراکم پیاز های زعفران کشت شده بر میزان زعفران برداشت شده در هر هکتار سطح زیر کشت هیدروپونیک زعفران ، برای تراکم های 50، 100 و 150 پیاز در یک متر مربع ، اثبات شده که هرچقدر تعداد پیاز زعفران کشت شده در سینی هیدروپونیک بیشتر باشد میزان زعفران برداشت شده نیز بیشتر خواهد بود به طوری که در این مطالعات میزان برداشت زعفران از کشت هیدروپونیک با تراکم 50 زعفران در یک متر مربع سطح زیر کشت هیدروپونیک زعفران ،2.7 کیلوگرم در هر هکتار و در تراکم 150 زعفران در هر متر مربع سطح زیر کشت هیدروپونیک پیاز زعفران 7.38 کیلو گرم در هر هکتار،بوده است.


میزان EC و PH آب برای کشت زعفران :

یکی از مهم ترین پارامتر های کشت هیدروپونیک مقادیر عددی EC آب و PHمی باشد که به صورت مستقیم بر جذب عناصر مورد نیاز و مواد غذایی توسط ریشه گیاه اثر می گذارد ، در کشت هیدروپونیک پیاز زعفران باید میزان عددیECدر محلول تغذیه ای زعفران  1.4 و ph  محلول 5.5 الی6.5 باشد تا علاوه بر افزایش جذب مواد غذایی، گلدهی پیاز زعفران نیز تحریک شود .


مواد غذایی و عناصر پر مصرف و عناصر میکرو در کشت هیدروپونیک پیاز زعفران:

مواد محلول در آب در شیوه کشت هیدروپونیک  گیاه زعفران باید حاوی مقادیر کافی از ترکیبات محلول در آب دارای پتاسیم و فسفر باشد تا بهترین عملکرد حاصل شود . پیاز زعفران نیازمند به مقادیر بالا نیتروژن نیست و باید نیتروژن به اندازه در اختیار آن قرار گیرد و نه بیشتر در غیر این صورت گیاه بیشتر توان خود را صرف برگ دهی خواهد کرد و میزان گل تولید شده کم خواهد شد ، به علاوه محلول غذایی مورد استفاده برای کشت هیدروپونیک زعفران باید شامل همه عناصر مورد نیازگیاه اعم از عناصر ‌ماکرو و میکرو N ,P ,K ,Ca ,S ,B ,Mg ,Fe ,Mn ,Zn ,Cu ,Mo باشد.

نور مورد نیاز کشت هیدروپونیک زعفران

14 تا 16 ساعت نور مستقیم در طول روز مدت زمان بهینه نوردهی برای پیاز های زعفران کشت شده در شیوه کشت هیدروپونیک است که باعث افزایش گلدهی پیاز زعفران در گلخانه هیدروپونیک می شود.
بعد از اتمام دوره گلدهی مدت زمان نوردهی به ۱۲ تا ۱۴ ساعت کاهش پیدا کند لذا توجه داشته باشید که مکانی که در آن گلخانه سیستم هیدروپونیک را بر پا می کنید باید  بیشترین نور در طول روز را داشته باشد، در غیر اینصورت باید از لامپ هایLED  برای نوردهی و جبران فتوپریودیسم گیاه زعفران استفاده کنید.

معایب کشت هیدروپونیک زعفران :

تنها عیب استفاده از شیوه کشت هیدروپونیک پیاز زعفران، هزینه احداث اولیه و خرید تجهیزات می باشد اما در صورتی که با دید دراز مدت و مدیریت کامل انجام شود به سبب بالا بودن بازده کشت در کوتاه ترین زمان ممکن به نقطه ی سر به سری تولید و پس از آن به نقطه سود دهی دست خواهید یافت .


قسمت اول

قسمت دوم

قسمت سوم

قسمت چهارم